స్టీరింగ్ పట్టిన గణపయ్య..
ఇతిహాసాల పుటల్లోకి తీసుకెళ్లిన డబ్బీ వీధి వినాయకుడు
లారీ రూపంలో గజాననుడి సరికొత్త సవారీ..
గణనాథుడి సన్నిధిలో పురాణ ఘట్టాల దృశ్య కావ్యం
సాలూరు:
సాలూరు పేరు చెప్పగానే ఎన్నో ప్రత్యేకతలు గుర్తుకొస్తాయి. వాటిలో ఒకటి పట్టణ జీవనంతో విడదీయలేని అనుబంధాన్ని ఏర్పరచుకున్న లారీ, మోటారు రవాణా రంగం. పట్టణంలోని ఎన్నో కుటుంబాల జీవన ప్రయాణంలో ఈ పరిశ్రమకు ఏదో ఒక రూపంలో సంబంధం ఉంది. అలాంటి సాలూరు లారీ ప్రపంచానికి ఈసారి వినాయక చవితి వేడుకల్లో గణనాథుడి రూపంలోనే ఒక వినూత్న ప్రతిరూపం కనిపిస్తోంది.
డబ్బీ వీధి వినాయక మండపం బయట ఏర్పాటు చేసిన లారీపై కొలువైన మూషిక వినాయకుడు చూపరులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంటున్నాడు.
మండపం బయట.. స్టీరింగ్ వద్ద గణపయ్య
లారీపై వినాయకుడిని ఏర్పాటు చేయాలనే ఆలోచన కేవలం అలంకరణగా కనిపించినా.. దాని వెనుక సాలూరుతో ముడిపడిన ఒక ప్రత్యేక జీవన ప్రపంచాన్ని గుర్తుచేసే భావం కనిపిస్తుంది.
సాధారణంగా వినాయకుడి చేతిలో కనిపించే ఆయుధాలు, పుష్పాలు, మోదకాలకు భిన్నంగా.. ఇక్కడ స్టీరింగ్ పట్టిన గణపయ్య కనిపించడం ప్రత్యేకత.
డ్రైవర్ స్థానంలో గణనాథుడు.. ఆయనకు తోడుగా మూషికుడు క్లీనర్ రూపంలో ఉండేలా తీర్చిదిద్దిన ఈ దృశ్యం చూపరులకు చిరునవ్వును తెప్పించడంతో పాటు, సాలూరు లారీ రంగంతో గణపయ్యకు ఒక సృజనాత్మక అనుబంధాన్ని ఏర్పరుస్తోంది.
“డ్రైవర్ గణపతి రావు.. క్లీనర్ ముషిక రావు” అన్న ఊహాత్మక భావనతో రూపొందించిన ఈ రూపం చిన్నారులను ప్రత్యేకంగా ఆకర్షిస్తోంది.
లారీపై గణపయ్యను చూసినప్పుడు ఒక ఆసక్తికరమైన ఆలోచన కలుగుతుంది.
సాలూరు నుంచి బయలుదేరే ప్రతి వాహన ప్రయాణానికీ ఒక గమ్యం ఉంటుంది..
ఆ ప్రయాణాన్ని నడిపించే చేతులకు ఒక నమ్మకం ఉంటుంది..
ఆ నమ్మకానికి ప్రతీకగా గణనాథుడే స్టీరింగ్ పట్టుకుంటే ఎలా ఉంటుంది?
అలాంటి సృజనాత్మక ఆలోచనకు రూపమే ఈ లారీ వినాయకుడు.
లారీ పరిశ్రమతో ముడిపడిన జీవితాల్లో డ్రైవర్, క్లీనర్, మెకానిక్, యజమాని.. ఇలా ఒక్కొక్కరిది ఒక్కో పాత్ర. కానీ వాహనం కదిలినప్పుడు ఆ పాత్రలన్నీ ఒకే ప్రయాణంలో భాగమవుతాయి. ఆ ప్రపంచాన్నే ఒక పండుగ అలంకరణలో సరదాగా, ఆప్యాయంగా ప్రతిబింబించేలా లారీపై గణపయ్యను నిలిపారు.
ఒక లారీ.. ఎన్నో జీవితాలకు అనుబంధం
లారీ అంటే కేవలం సరుకులను ఒక ప్రాంతం నుంచి మరొక ప్రాంతానికి తీసుకెళ్లే వాహనం మాత్రమే కాదు. దాని చుట్టూ ఒక పెద్ద జీవన వ్యవస్థ ఉంటుంది.
ఒక డ్రైవర్ ఉదయం ఇంటి నుంచి బయలుదేరినప్పుడు.. ఇంట్లో ఉన్నవారి దృష్టిలో అది కేవలం మరో ప్రయాణం కాదు. తిరిగి వచ్చే సమయం, మార్గం, పని పూర్తయ్యే విధానం అన్నీ ఆ కుటుంబానికి సంబంధించిన విషయాలే.
క్లీనర్గా మొదలయ్యే యువకుడికి కూడా ఆ వాహనం ఒక పని ప్రదేశం మాత్రమే కాకుండా అనుభవాన్ని నేర్పించే పాఠశాల అవుతుంది. రోడ్లను, వాహనాన్ని, యంత్రాన్ని, ప్రయాణాన్ని అర్థం చేసుకుంటూ అతని పని పరిధి కూడా క్రమంగా పెరుగుతుంది.
లారీ యజమానికి అది పెట్టుబడి. డ్రైవర్కు అది బాధ్యత. క్లీనర్కు అది నేర్చుకునే వేదిక. మెకానిక్కు అది నైపుణ్యానికి పరీక్ష.
ఇలా ఒక వాహనం చుట్టూ ఎన్నో వృత్తులు, ఎన్నో కుటుంబాల అవసరాలు, ఎన్నో ఆశలు ముడిపడి ఉంటాయి.
అందుకే సాలూరు లారీ ప్రపంచాన్ని ప్రతిబింబించేలా లారీపై గణపయ్యను నిలబెట్టడం ఈ మండపానికి ఒక స్థానిక ప్రత్యేకతను తీసుకొచ్చింది.
—
మండపంలోకి అడుగుపెడితే.. మరో ప్రపంచం
మండపం బయట లారీపై కనిపించే గణపయ్య ఒక ప్రత్యేక ఆలోచనకు ప్రతీక అయితే.. మండపం లోపల కొలువైన వినాయకుడి చుట్టూ రూపొందించిన దృశ్యాలు మాత్రం పూర్తిగా మరో ప్రపంచంలోకి తీసుకెళ్తాయి.
ఇక్కడ ప్రధాన వినాయకుడి నేపథ్యంగా మహాభారత యుద్ధ దృశ్యం దర్శనమిస్తుంది.
అదే నేపథ్య ప్రపంచంలో శ్రీకృష్ణుడి దశావతారాల రూపాలను కూడా ఆవిష్కరించారు.
వినాయకుడి దర్శనం చేస్తూనే వెనుక కురుక్షేత్ర సంగ్రామం కనిపించడం.. చుట్టూ మహాభారత కథనంలోని కీలక ఘట్టాలు దర్శనమివ్వడం.. మొత్తం మండపాన్ని ఒక దృశ్య ఇతిహాసంగా మార్చింది.
ఇది కేవలం రంగులు, విగ్రహాలు, అలంకరణల సమాహారం కాదు. ఒక్కో దృశ్యం వెనుక ఒక కథ ఉంది. ఒక్కో పాత్ర వెనుక ఒక సందర్భం ఉంది. ఒక్కో ఘట్టం వెనుక ఒక భావం ఉంది.
కురుక్షేత్రం.. మండపం నేపథ్యంగా మహాసంగ్రామం
మండపం లోపల ప్రధాన వినాయకుడి వెనుక భాగంలో కనిపించే మహాభారత యుద్ధ దృశ్యం మొత్తం అలంకరణకు ప్రధాన నేపథ్యాన్ని అందిస్తోంది.
కౌరవులు, పాండవుల మధ్య జరిగిన కురుక్షేత్ర సంగ్రామం భారతీయ ఇతిహాస సంప్రదాయంలో అత్యంత ప్రసిద్ధమైన ఘట్టం.
రథాలు, యోధులు, యుద్ధ వాతావరణం.. ఆ సమరభూమిలో అర్జునుడికి సారథిగా శ్రీకృష్ణుడు.. ఇలా యుద్ధ నేపథ్యాన్ని దృశ్యరూపంలో నిలిపారు.
గణనాథుడి సన్నిధిలో కృష్ణుడి సారథ్యాన్ని చూపించడం వల్ల వినాయకుడి దర్శనం నుంచి కృష్ణతత్వం వరకు ఒక ఆధ్యాత్మిక దృశ్య ప్రయాణం ఏర్పడినట్టుగా అనిపిస్తుంది.
శ్రీకృష్ణుడి దశావతారాలు.. ఒకే చోట దైవ వైభవం
వినాయకుడి నేపథ్యాన్ని మరింత విశిష్టంగా తీర్చిదిద్దుతూ శ్రీకృష్ణుడితో అనుబంధమున్న దైవతత్వాన్ని, విష్ణువు దశావతార భావనను దృశ్యరూపంలో ఆవిష్కరించారు.
మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, నరసింహ, వామన, పరశురామ, శ్రీరామ, శ్రీకృష్ణ, బుద్ధ, కల్కి అవతారాలను సంప్రదాయంగా విష్ణువు దశావతారాలుగా పేర్కొంటారు.
ప్రతి అవతారం వెనుక ప్రత్యేకమైన కథనం ఉంది. ప్రతి రూపం వెనుక ఒక ప్రత్యేకమైన భావం ఉంది. ఆ అవతారాలన్నింటినీ ఒకే నేపథ్య ప్రపంచంలో చూపించడం మండపానికి పురాణ వైభవాన్ని తీసుకొచ్చింది.
—
చుట్టూ మహాభారతం.. ఒక్కో ఘట్టం ఒక కథ
మండపం చుట్టూ ఏర్పాటు చేసిన దృశ్యాల్లో మహాభారతంలోని అనేక ముఖ్యమైన ఘట్టాలను ప్రత్యేకంగా చూపించారు.
శ్రీకృష్ణ జననం
అందులో మొదటగా ఆకట్టుకునే ఘట్టాల్లో శ్రీకృష్ణ జననం ఒకటి.
దేవకీ, వసుదేవులకు జన్మించిన శ్రీకృష్ణుడిని కంసుడి చెర నుంచి రక్షించేందుకు వసుదేవుడు గోకులానికి తీసుకెళ్లిన కథను దృశ్యరూపంలో తీర్చిదిద్దారు.
చీకటి రాత్రి.. చెరసాల నుంచి శిశువును తీసుకెళ్లే వసుదేవుడు.. యమునా నది దాటే ప్రయాణం.. ఇవన్నీ కలిసిన ఈ ఘట్టం కృష్ణుడి అవతార కథకు ఆరంభాన్ని చూపిస్తుంది.
పాచికల ఆట
మహాభారత కథనాన్ని కీలక మలుపు తిప్పిన మరో ఘట్టం పాచికల ఆట.
కౌరవులు, పాండవుల మధ్య జరిగిన పాచికల ఆటలో పరిణామాలు ఒక్కొక్కటిగా మారుతూ చివరకు పాండవులను రాజ్యానికి దూరం చేశాయి.
ఆ ఘట్టాన్ని మండపంలో ప్రత్యేక దృశ్యంగా చూపించారు.
ద్రౌపది వస్త్రాపహరణం
మహాభారతంలోని అత్యంత ఉద్విగ్నమైన ఘట్టాల్లో ఒకటైన ద్రౌపది వస్త్రాపహరణం కూడా ఇక్కడ దర్శనమిస్తుంది.
కౌరవ సభలో ద్రౌపదికి జరిగిన అవమానం.. ఆమె ఎదుర్కొన్న పరిస్థితి.. శ్రీకృష్ణుడి దైవ రక్షణ.. ఈ ఘట్టాన్ని మహాభారతంలో అత్యంత ప్రాధాన్యమైన సందర్భంగా నిలిపాయి.
మండపంలో ఈ దృశ్యాన్ని ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా మహాభారత కథనంలోని విషాదాన్ని, ధర్మాధర్మాల సంఘర్షణను చూపించే ప్రయత్నం చేశారు.
పాండవుల వనవాసం
రాజ్యాన్ని కోల్పోయిన తరువాత పాండవులు అరణ్యవాసానికి వెళ్లిన ఘట్టం కూడా దృశ్యరూపంలో కనిపిస్తుంది.
రాజసభ నుంచి అడవుల వరకు సాగిన వారి ప్రయాణం.. జీవితంలో వచ్చిన అనూహ్యమైన మలుపుకు ప్రతిరూపంగా నిలుస్తుంది.
అందుకే పాండవుల వనవాస దృశ్యం మండపంలోని కథనానికి మరో ముఖ్యమైన భాగంగా మారింది.
శ్రీ ఖాటూ శ్యామ్ శిరస్సు దానం
మహాభారత సంప్రదాయంతో అనుసంధానమైన శ్రీ ఖాటూ శ్యామ్ శిరస్సు దాన ఘట్టం కూడా ప్రత్యేకంగా చూపించారు.
భక్తి సంప్రదాయంలో బర్బరీకుడిగా ప్రసిద్ధి చెందిన ఖాటూ శ్యామ్ కథలో తన మాటకు కట్టుబడి శిరస్సును దానం చేసిన ఘట్టానికి విశిష్టమైన స్థానం ఉంది.
త్యాగం, భక్తి, వాగ్దానం అనే భావాలను ప్రతిబింబించేలా ఈ దృశ్యాన్ని రూపొందించారు.
భీష్మ పితామహుడి అంపశయ్య
కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో బాణాలకు గాయపడి అంపశయ్యపై శయనించిన భీష్మ పితామహుడి ఘట్టం కూడా మండపంలోని ప్రధాన దృశ్యాల్లో ఒకటి.
బాణాలతో ఏర్పడిన శయ్యపై భీష్ముడు శయనించడం.. ఉత్తరాయణం కోసం ఎదురుచూడటం.. ఆ సమయంలో ధర్మానికి సంబంధించిన విషయాలను బోధించడం వంటి అంశాలు ఆయన పాత్రకు ప్రత్యేకతను తీసుకొచ్చాయి.
భీష్ముని ప్రతిజ్ఞ
ఇక మహాభారతంలో భీష్ముడి వ్యక్తిత్వానికి పునాది వేసిన భీష్మ ప్రతిజ్ఞ కూడా ఇక్కడ దృశ్యరూపం దాల్చింది.
దేవవ్రతుడు తన తండ్రి శంతనుడి కోరిక నెరవేర్చేందుకు రాజ్యాధికారాన్ని వదులుకుని, జీవితాంతం బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటిస్తానని చేసిన ఘోర ప్రతిజ్ఞ కారణంగానే ఆయనకు ‘భీష్ముడు’ అనే పేరు వచ్చింది.
ఆ ఒక్క ప్రతిజ్ఞ ఆయన జీవితాన్నే మార్చింది.
—
లారీపై గణపయ్య నుంచి ఇతిహాసాల వరకు.. ఒక ప్రత్యేక ఆలోచన
డబ్బీ వీధి మండపం ప్రత్యేకత ఇక్కడే కనిపిస్తుంది.
మండపం బయట లారీపై గణపయ్య..
మండపంలో వినాయకుడి సన్నిధి..
వెనుక కురుక్షేత్ర యుద్ధం..
నేపథ్యంలో దశావతారాల వైభవం..
చుట్టూ మహాభారతంలోని ఘట్టాలు..
ఒకే ప్రాంగణంలో ఇన్ని భిన్నమైన దృశ్య భావాలను కలిపి చూపించడం వల్ల ఈ మండపం ఒక సాధారణ పండుగ అలంకరణకు మించి కథ చెప్పే వేదికగా కనిపిస్తోంది.
బయట కనిపించే లారీ వినాయకుడు సాలూరు జీవనంతో ముడిపడిన రవాణా ప్రపంచాన్ని గుర్తుచేస్తే.. లోపల కనిపించే ఇతిహాస ఘట్టాలు తరతరాలుగా వస్తున్న పురాణ కథనాలను కళ్లముందు నిలుపుతున్నాయి.
స్టీరింగ్ దగ్గర గణపయ్య..
సన్నిధిలో గణనాథుడు..
నేపథ్యంలో కృష్ణుడి సారథ్యం..
చుట్టూ మహాభారత పాత్రలు..
ఇలా చూస్తే డబ్బీ వీధి వినాయక మండపం ఈసారి భక్తి, సృజనాత్మకత, స్థానిక జీవన అనుబంధం, ఇతిహాస వైభవం అన్నింటినీ ఒకే దృశ్యపటంలో కలిపిన ప్రత్యేక వేదికగా నిలిచింది.
వినాయకుడిని దర్శించుకునేందుకు వచ్చే భక్తులకు ఇది కేవలం పూజా స్థలం మాత్రమే కాకుండా.. ఒక్కో దృశ్యం దగ్గర ఆగి ఒక కథను గుర్తుచేసుకునే ప్రదేశంగా మారింది.
అందుకే డబ్బీ వీధిలో ఈసారి వినాయక చవితి సందడి..
లారీపై స్టీరింగ్ పట్టిన గణపయ్యతో మొదలై..
కురుక్షేత్రం వరకు సాగి..
శ్రీకృష్ణుడి అవతార వైభవాన్ని తాకి..
మహాభారత ఇతిహాస ఘట్టాల మధ్య గణనాథుడి సన్నిధిలో ముగుస్తోంది..








